Một số giải pháp tổ chức học thông qua chơi nhăm tạo hứng thú cho học sinh qua môn Toán ở lớp 4

Một số giải pháp tổ chức học thông qua chơi nhăm tạo hứng thú cho học sinh qua môn Toán ở lớp 4

Nếu chỉ chọn những nguyên tắc cốt lõi nhất từ tài liệu để áp dụng vào thực tế, có thể giữ lại những điểm sau.

Thứ nhất, hãy bắt đầu từ yêu cầu cần đạt của bài Toán, không bắt đầu từ trò chơi.

Thứ hai, xem chơi là một cách tiếp cận chứ không chỉ là một kỹ thuật.

Thứ ba, ưu tiên hoạt động khiến học sinh thực sự suy nghĩ và hành động.

Thứ tư, tạo cơ hội cho học sinh lựa chọn và thử nghiệm.

Thứ năm, tăng tương tác giữa học sinh với học sinh.

Thứ sáu, gắn kiến thức với những bối cảnh có ý nghĩa.

Thứ bảy, sử dụng trò chơi vừa đủ, tránh lạm dụng.

Thứ tám, xây dựng luật chơi rõ ràng để hạn chế mất thời gian và mất kiểm soát.

Thứ chín, xem hoạt động chơi như một cơ hội quan sát và đánh giá quá trình học.

Thứ mười, sau mỗi hoạt động cần quay trở lại mục tiêu Toán học để học sinh nhận ra mình vừa học được gì.

Những nguyên tắc này được tổng hợp từ cách tài liệu xác định đặc điểm của học thông qua chơi, cách tổ chức ở khởi động – thực hành – vận dụng và phần phân tích ưu, nhược điểm.

Kết luận: Chơi không làm giảm tính nghiêm túc của việc học, nếu chơi được thiết kế có mục đích

Biện pháp “Một số giải pháp tổ chức học thông qua chơi nhằm tạo hứng thú cho học sinh qua môn Toán ở lớp 4” có giá trị nổi bật ở cách tiếp cận: không xem trò chơi là phần phụ để làm tiết học vui hơn, mà đặt chơi vào một hệ thống tổ chức hoạt động học tập có định hướng.

Tác giả bắt đầu từ một thực tế: một bộ phận học sinh có thể nản hoặc thiếu tập trung trước những yêu cầu của môn Toán lớp 4. Từ đó, tác giả tìm kiếm một cách tổ chức giúp học sinh hứng thú, tích cực và chủ động hơn.

Điểm sâu sắc nhất của tài liệu là quan niệm học thông qua chơi được đặt trên năm đặc điểm: hứng thú, tham gia tích cực, có ý nghĩa, có cơ hội thử nghiệm và tương tác xã hội.

Khi được đặt trong hệ thống đó, trò chơi không còn đơn thuần là một hình thức giải trí.

Nó trở thành một môi trường để học sinh hành động.

Một nơi để các em thử.

Một nơi để các em sai.

Một nơi để các em sửa.

Một nơi để các em trao đổi.

Một nơi để các em vận dụng.

Và quan trọng nhất, đó là nơi kiến thức Toán được đặt vào những tình huống mà học sinh có lý do để sử dụng.

Từ “Khám phá rừng xanh”, “Ai là triệu phú”, “Em yêu truyện cổ nước mình”, “Sắc màu em yêu”, “Hái hoa dân chủ” đến “Đi chợ giúp mẹ”, tài liệu cho thấy sự đa dạng trong cách đưa chơi vào những vị trí khác nhau của tiết học.

Nhưng điều đáng học hỏi nhất không nằm ở tên của các trò chơi.

Giá trị nằm ở cách tác giả xác định trò chơi phải phục vụ bài học.

Một trò chơi tốt không phải trò chơi có nhiều hiệu ứng nhất.

Không phải trò chơi khiến lớp ồn ào nhất.

Không phải trò chơi có phần thưởng hấp dẫn nhất.

Trò chơi tốt là trò chơi khiến học sinh muốn tham gia, buộc các em phải suy nghĩ, tạo cơ hội cho các em tương tác và cuối cùng giúp các em đạt gần hơn tới mục tiêu học tập.

Đặc biệt, tài liệu đã tự chỉ ra giới hạn của phương pháp: trò chơi có thể gây ồn, dễ nhàm chán nếu thiếu tương tác và có nguy cơ khiến học sinh chỉ tập trung vào chơi nếu bị lạm dụng.

Việc thừa nhận những hạn chế này rất quan trọng.

Bởi học thông qua chơi không phải là lời giải cho mọi vấn đề trong dạy học Toán.

Nó là một công cụ.

Và giống như mọi công cụ khác, hiệu quả phụ thuộc vào cách sử dụng.

Giáo viên giỏi không phải là người tổ chức được nhiều trò chơi nhất.

Giáo viên giỏi là người biết lúc nào nên chơi, chơi để làm gì, chơi trong bao lâu, ai cần tham gia, nhiệm vụ là gì và sau khi chơi học sinh cần đạt được điều gì.

Nếu nhìn rộng hơn, học thông qua chơi còn đặt ra một cách nhìn mới về lớp học.

Một lớp học hiệu quả không nhất thiết phải luôn im lặng.

Một lớp học có thể có tiếng nói, tiếng trao đổi và sự vận động mà vẫn rất nghiêm túc nếu mọi hoạt động đều hướng vào việc học. Tài liệu nhấn mạnh rằng lớp học có thể có những thời điểm trật tự, tập trung và cũng có những thời điểm sôi nổi để đáp ứng nhu cầu học tập; giáo viên có thể huy động học sinh tham gia quản lý lớp học nhằm tăng tính tự chủ và hợp tác.

Đây là một quan niệm rất phù hợp với giáo dục hiện đại.

Học sinh không chỉ cần học cách giải Toán.

Các em còn cần học cách hợp tác, giao tiếp, lựa chọn, chịu trách nhiệm, kiểm soát cảm xúc, quản lý thời gian và vận dụng kiến thức.

Nếu một hoạt động chơi có thể đồng thời tạo ra những cơ hội ấy mà vẫn bảo đảm yêu cầu Toán học, thì giá trị của nó vượt xa một trò chơi khởi động thông thường.

Cuối cùng, có thể cô đọng tinh thần của toàn bộ biện pháp bằng một nguyên tắc:

Không phải cứ chơi là học, nhưng chơi được thiết kế đúng cách có thể tạo ra một môi trường rất mạnh để học sinh học sâu hơn.

Mục tiêu không phải biến Toán thành một trò chơi.

Mục tiêu là làm cho quá trình học Toán trở nên tích cực, có ý nghĩa, có trải nghiệm và gần với cách con người thực sự sử dụng kiến thức trong cuộc sống.

Khi học sinh không còn chỉ nhìn thấy những con số, phép tính, hình học hay bài tập trên trang sách mà bắt đầu nhìn thấy chúng trong việc mua bán, đo lường, quan sát, lựa chọn, trao đổi và giải quyết những tình huống quen thuộc, lúc đó Toán học mới thực sự bước ra khỏi trang giấy.

Và đó cũng chính là giá trị sâu xa nhất mà học thông qua chơi có thể mang lại cho một tiết Toán lớp 4.

Chia sẻ miễn phí tài liệu về học thông qua chơi môn Toán lớp 4

Tôi xin chia sẻ miễn phí tài liệu “Một số giải pháp tổ chức học thông qua chơi nhằm tạo hứng thú cho học sinh qua môn Toán ở lớp 4” để thầy cô có thêm một nguồn tham khảo trong quá trình đổi mới tổ chức dạy học. Tài liệu có đầy đủ phần lý do lựa chọn biện pháp, đặc điểm của học thông qua chơi, cơ sở lý luận, thực trạng, thuận lợi – khó khăn, các hình thức tổ chức cụ thể ở hoạt động khởi động, thực hành và vận dụng, cùng phần ưu điểm, hạn chế, hiệu quả, kết luận và kiến nghị.

BẤM VÀO ĐÂY TẢI MIỄN PHÍ BIỆN PHÁP

Đặc biệt, thầy cô có thể tham khảo những tình huống rất gần với thực tế lớp 4 như “Khám phá rừng xanh” khi dạy số chẵn, số lẻ; “Ai là triệu phú” trong bài luyện tập; “Sắc màu em yêu” khi củng cố các loại góc; “Hái hoa dân chủ” khi luyện đọc và viết số có sáu chữ số; và “Đi chợ giúp mẹ” để đưa kiến thức số và tiền vào một tình huống đời sống.

Thầy cô có thể sử dụng tài liệu như một nguồn ý tưởng, sau đó điều chỉnh nội dung, luật chơi, thời lượng và cách tổ chức cho phù hợp với học sinh, thiết bị và điều kiện thực tế của lớp mình. Điều quan trọng không phải là sao chép nguyên một trò chơi, mà là học được cách tác giả đặt hoạt động chơi vào đúng vị trí của quá trình học tập.

Một trò chơi chỉ kéo dài vài phút nhưng nếu được thiết kế đúng có thể tạo ra hàng chục lượt suy nghĩ, trao đổi và thực hành.

BẤM VÀO ĐÂY TẢI MIỄN PHÍ BẢN THUYẾT TRÌNH

Một nhiệm vụ đời thường như “đi chợ” có thể giúp học sinh nhận ra rằng những con số trong sách giáo khoa thực chất đang hiện diện trong chính cuộc sống của mình.

Và một tiết Toán có tiếng cười, tiếng trao đổi, sự hồi hộp và những lần thử – sai – sửa vẫn có thể là một tiết học rất nghiêm túc, miễn là sau tất cả những trải nghiệm ấy, học sinh thực sự hiểu hơn, làm được nhiều hơn và biết sử dụng kiến thức Toán một cách chủ động hơn.