Bài dự thi Đại sứ Văn hóa đọc tiểu học 2026 của tỉnh Đăk Lăk

Trong năm 2026, đề thi Đại sứ Văn hóa đọc đã có sự điều chỉnh rất rõ về định hướng: không còn dừng ở việc “kể lại cuốn sách em thích”, mà yêu cầu học sinh chuyển hóa việc đọc thành nhận thức và hành động. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều giáo viên và học sinh vẫn tiếp cận theo lối cũ, dẫn đến bài viết dài nhưng thiếu chiều sâu, đặc biệt ở câu 2 – phần quyết định điểm số.

Từ quá trình trực tiếp hướng dẫn học sinh tiểu học tham gia cuộc thi, tôi nhận ra rằng vấn đề không nằm ở khả năng viết của học sinh, mà nằm ở cách hiểu đề và cách tổ chức ý tưởng. Vì vậy, tôi xây dựng một bài dự thi mẫu hoàn chỉnh theo đúng 2 câu hỏi mới, đồng thời có thể sử dụng như tài liệu tham khảo miễn phí để giáo viên định hướng cho học sinh một cách hiệu quả.

Hiểu đúng yêu cầu đề bài – yếu tố quyết định chất lượng bài viết

Ở Câu 1, đề yêu cầu “giới thiệu tác phẩm” nhưng mục tiêu thực chất là đánh giá xem học sinh có:

• Hiểu được giá trị của tác phẩm hay không
• Liên hệ được với trách nhiệm của bản thân, gia đình và xã hội
• Có sự thay đổi trong nhận thức và hành vi

Bài mẫu lựa chọn Đất rừng phương Nam của nhà văn Đoàn Giỏi không phải vì mới lạ, mà vì tác phẩm này cho phép học sinh mở rộng suy nghĩ từ cá nhân đến tình yêu quê hương, đất nước. Quan trọng hơn, bài viết không kể lại nội dung mà tập trung vào một “điểm chạm” cụ thể, từ đó dẫn đến sự thay đổi hành vi của học sinh trong đời sống hằng ngày.

Ở Câu 2, đề bài yêu cầu xây dựng kế hoạch hành động phát triển văn hóa đọc, đặc biệt hướng đến cộng đồng và những đối tượng khó khăn. Đây là phần mà nhiều bài thi mắc lỗi nhất do học sinh thường viết theo kiểu “ý tưởng đẹp” nhưng thiếu tính thực tế.

Bài mẫu được thiết kế theo hướng ngược lại: bắt đầu từ một tình huống rất thật trong lớp học (bạn không thích đọc sách), từ đó hình thành ý tưởng, triển khai hoạt động “Kể chuyện để kết nối”, có ứng dụng công nghệ (quay video, chia sẻ qua Zalo) và có định hướng lan tỏa đến học sinh ở vùng khó khăn. Điều quan trọng là mọi chi tiết đều có thể thực hiện được trong điều kiện lớp học tiểu học hiện nay.

Giá trị thực tiễn khi giáo viên sử dụng bài mẫu

Khi áp dụng cách tiếp cận này, học sinh có sự thay đổi rõ rệt:

• Không còn kể chuyện lan man, biết chọn chi tiết trọng tâm
• Biết liên hệ bản thân và thể hiện suy nghĩ cá nhân
• Đề xuất được những hoạt động cụ thể, gần gũi với thực tế

Đặc biệt, bài viết giữ được giọng văn tự nhiên của học sinh tiểu học, không “người lớn hóa”, nhưng vẫn đảm bảo chiều sâu – yếu tố rất quan trọng để bài thi nổi bật.

Cách sử dụng tài liệu hiệu quả

Giáo viên có thể sử dụng bài mẫu này theo 3 bước:

1. Cho học sinh đọc để hiểu “bài tốt là như thế nào”
2. Phân tích cùng học sinh: vì sao bài này đạt yêu cầu
3. Hướng dẫn học sinh viết lại theo trải nghiệm của chính mình

Không nên cho học sinh chép lại, mà cần giúp các em tái tạo nội dung từ chính trải nghiệm cá nhân.

Kết luận

Một bài dự thi Đại sứ Văn hóa đọc tiểu học 2026 muốn đạt kết quả cao không nằm ở việc viết hay, mà nằm ở việc học sinh có thật sự đọc, thật sự hiểu và thật sự thay đổi hay không. Khi giáo viên định hướng đúng ngay từ đầu, học sinh hoàn toàn có thể viết được những bài sâu sắc, chân thực và có giá trị.

👉 Thầy cô có thể tải miễn phí bài này ở đây để sử dụng trong giảng dạy và hướng dẫn học sinh. Nếu cần phiên bản nâng cao hoặc thiết kế hoạt động thực tế để học sinh có “chất liệu thật”, tôi sẵn sàng hỗ trợ thêm để phù hợp với từng lớp học.