Trong dạy học Tiếng Việt lớp 1, việc tạo ra một hoạt động khởi động và giới thiệu bài hấp dẫn có thể giúp học sinh nhanh chóng tập trung, chủ động quan sát và sẵn sàng khám phá kiến thức mới.

Đặc biệt với những bài học làm quen với chữ cái như M m, N n, giáo viên có thể tận dụng những hình ảnh quen thuộc trong sách giáo khoa để tạo ra các tình huống gần gũi với cuộc sống của học sinh. Thay vì chỉ trình chiếu một bức tranh tĩnh, chúng ta có thể sử dụng AI để biến bức tranh đó thành một đoạn video ngắn có chuyển động tự nhiên.

Trong bài viết này, mình tiếp tục hướng dẫn thầy cô cách tạo video AI giới thiệu bài M m, N n bằng ChatGPT và Gemini, dựa trên chính hình ảnh minh họa của bài 16.

Hình ảnh của bài học là một khung cảnh rất gần gũi. Một người mẹ đang nhẹ nhàng chải và tạo kiểu tóc cho một bé gái. Phía sau là không gian giống như một cửa hàng, có người bán hàng, các kệ trưng bày sản phẩm, gương và nhiều đồ dùng khác.

Đây là một bức tranh rất phù hợp để tạo video AI vì có nhân vật, hoạt động cụ thể và nhiều chi tiết đời thường.

Người mẹ có thể nhẹ nhàng chải tóc cho bé.

Bé gái có thể ngồi yên, hơi chuyển động tự nhiên.

Người ở phía sau có thể thực hiện một vài chuyển động nhẹ.

Một số chi tiết trong cửa hàng có thể được giữ nguyên để tránh làm hình ảnh bị biến dạng.

Nếu được xử lý đúng cách, chỉ từ một bức tranh tĩnh, giáo viên có thể tạo ra một đoạn video ngắn giúp học sinh có cảm giác như đang quan sát một tình huống thực tế.

Toàn bộ quy trình gồm 3 bước:

1. Chụp hình nội dung bài học từ sách giáo khoa.

2. Dùng ChatGPT để chỉnh sửa, làm nét hình ảnh và xây dựng câu lệnh tạo video.

3. Dùng Gemini để biến hình ảnh và câu lệnh thành video AI.

Điều quan trọng là giáo viên không cần có kỹ năng dựng phim chuyên nghiệp. Chỉ cần thực hiện từng bước theo hướng dẫn dưới đây, thầy cô có thể tự tạo video cho bài học của mình.

Vì sao nên tạo video AI giới thiệu bài M m, N n?

Ở lớp 1, học sinh thường tiếp nhận kiến thức rất tốt thông qua những tình huống trực quan và gần gũi.

Một bức tranh có nhân vật đang thực hiện một hoạt động cụ thể sẽ tạo nhiều cơ hội để giáo viên đặt câu hỏi.

Trong hình ảnh bài M m, N n, hoạt động nổi bật nhất là người mẹ đang chải tóc cho bé gái.

Đây là một hoạt động rất quen thuộc với trẻ em.

Giáo viên có thể hỏi:

“Các em nhìn thấy những ai trong tranh?”

“Người mẹ đang làm gì?”

“Bạn nhỏ đang làm gì?”

“Bạn nhỏ đang ngồi ở đâu?”

“Xung quanh hai mẹ con có những gì?”

Nếu bức tranh được chuyển thành video, tình huống sẽ trở nên trực quan hơn.

Học sinh có thể nhìn thấy người mẹ thực sự đưa tay chải tóc cho bé.

Bé gái có thể có những cử động rất nhẹ.

Những người phía sau có thể thực hiện hoạt động tự nhiên.

Từ đó, giáo viên có thể khai thác câu trả lời của học sinh để dẫn dắt vào nội dung bài học.

Đây chính là điểm quan trọng nhất của video AI trong dạy học: video không phải để thay thế hoạt động của giáo viên mà để tạo ra một điểm xuất phát hấp dẫn cho hoạt động học tập.

Quy trình 3 bước tạo video AI bài M m, N n

Để thầy cô dễ thực hiện, mình tóm tắt toàn bộ quy trình như sau:

Bước 1: Chụp hình bài học

Dùng điện thoại chụp hình phần tranh minh họa bài M m, N n trong sách giáo khoa.

Bước 2: Dùng ChatGPT chỉnh sửa hình ảnh và tạo câu lệnh

Đưa hình ảnh vào ChatGPT.

Yêu cầu ChatGPT:

• Quan sát hình ảnh.

• Làm rõ và làm nét.

• Giữ nguyên bố cục.

• Không thay đổi nhân vật.

• Không thêm vật thể mới.

• Phân tích những chuyển động phù hợp.

• Viết câu lệnh tạo video AI.

Bước 3: Dùng Gemini tạo video

Đưa hình ảnh đã xử lý và câu lệnh vào Gemini.

Yêu cầu Gemini tạo video.

Sau đó kiểm tra kết quả và điều chỉnh câu lệnh nếu cần.

Đây là toàn bộ quy trình.

Bây giờ chúng ta đi từng bước cụ thể.

Bước 1: Chụp hình nội dung bài M m, N n

Đầu tiên, giáo viên cần chuẩn bị hình ảnh của bài học.

Với bài 16, phần tranh minh họa có nhiều chi tiết nhưng hoạt động chính rất rõ: một người mẹ đang chăm sóc tóc cho bé gái.

Chụp hình chính diện

Giáo viên đặt sách ở nơi có ánh sáng tốt.

Mở camera điện thoại và chụp trực tiếp phần tranh.

Cố gắng giữ điện thoại song song với mặt sách.

Không nên chụp quá nghiêng.

Nếu ảnh bị nghiêng, các đường thẳng của cửa kính, tủ trưng bày và bàn có thể bị méo. Khi đó, AI sẽ phải xử lý nhiều biến dạng hơn.

Sau khi chụp, hãy kiểm tra ảnh.

Nếu ảnh mờ hoặc rung, nên chụp lại.

Hạn chế ánh sáng phản chiếu

Tranh minh họa có nhiều vùng màu sáng, đặc biệt là khu vực cửa kính và các bề mặt trong cửa hàng.

Nếu ánh sáng phản chiếu quá mạnh, một số chi tiết có thể bị mất.

Vì vậy, nên chọn vị trí có ánh sáng đều và tránh để đèn chiếu trực tiếp vào trang sách.

Có cần chụp toàn bộ trang sách không?

Không nhất thiết.

Nếu chỉ muốn tạo video từ tranh minh họa, giáo viên nên tập trung vào phần hình ảnh cần sử dụng.

Những chi tiết quan trọng trong bức tranh này gồm:

• Người mẹ.

• Bé gái.

• Hoạt động chải tóc.

• Gương.

• Các kệ hàng.

• Người ở phía sau.

• Không gian cửa hàng.

Đây là những thành phần mà AI cần nhận diện.

Bước 2: Dùng ChatGPT xử lý hình ảnh

Sau khi có ảnh, giáo viên đưa ảnh vào ChatGPT.

Ở bước này, mục tiêu không phải là vẽ lại bức tranh.

Mục tiêu là làm cho hình ảnh rõ ràng hơn và chuẩn bị tốt cho bước tạo video.

Câu lệnh xử lý hình ảnh có thể sử dụng

Thầy cô có thể yêu cầu ChatGPT theo cách sau:

“Bạn hãy quan sát thật kỹ hình ảnh mình gửi. Hãy làm rõ và tăng độ nét hình ảnh nhưng phải giữ nguyên hoàn toàn bố cục, nhân vật, màu sắc và phong cách minh họa ban đầu. Giữ nguyên người mẹ, bé gái, tư thế, trang phục, mái tóc, gương, kệ hàng và các chi tiết trong cửa hàng. Không thêm nhân vật mới, không thay đổi khuôn mặt, không thay đổi bố cục. Chỉ làm sạch và nâng cao độ rõ nét để hình ảnh phù hợp làm ảnh đầu vào cho video AI.”

Câu lệnh này giúp hạn chế việc AI tự ý sáng tạo lại tranh.

Vì sao phải giữ nguyên hình ảnh gốc?

Đây là một nguyên tắc rất quan trọng.

Nếu AI tự ý vẽ lại hình ảnh, người mẹ có thể thay đổi khuôn mặt.

Bé gái có thể thay đổi trang phục.

Mái tóc có thể biến dạng.

Các sản phẩm trong cửa hàng có thể thay đổi.

Khi đó, video không còn giống tranh trong sách.

Mục tiêu của chúng ta là tạo cảm giác:

“Bức tranh trong sách đang chuyển động.”

Không phải:

“AI đã tạo một bức tranh khác dựa trên ý tưởng của sách.”

Vì vậy, càng giữ nguyên hình ảnh gốc thì học liệu càng phù hợp với bài học.

ChatGPT phân tích chuyển động trong hình ảnh

Sau khi hình ảnh đã được làm rõ, giáo viên có thể tiếp tục yêu cầu ChatGPT phân tích những chuyển động phù hợp.

Thầy cô có thể nhập:

“Hãy phân tích hình ảnh này và xác định những chuyển động nào phù hợp để biến tranh thành một video AI ngắn dành cho học sinh lớp 1. Ưu tiên chuyển động nhẹ nhàng, tự nhiên, giữ nguyên bố cục và hạn chế tối đa biến dạng nhân vật.”

ChatGPT có thể giúp xác định:

Người mẹ: nhẹ nhàng đưa tay chải tóc.

Bé gái: ngồi yên, có cử động nhẹ của đầu hoặc cơ thể.

Mái tóc: chuyển động rất nhẹ theo thao tác chải.

Người phía sau: có thể chuyển động nhẹ nhưng không cần thiết.

Các sản phẩm trong cửa hàng: giữ nguyên.

Gương: giữ nguyên.

Camera: cố định hoặc chỉ zoom rất nhẹ.

Đây chính là cơ sở để xây dựng câu lệnh tạo video.

Cách viết câu lệnh tạo video AI

Đối với người mới bắt đầu, thầy cô có thể sử dụng câu lệnh mẫu dưới đây.

Câu lệnh mẫu cho bài M m, N n

“Hãy biến hình ảnh minh họa này thành một video hoạt hình giáo dục ngắn, tự nhiên và phù hợp với học sinh lớp 1. Giữ nguyên hoàn toàn bố cục, nhân vật, màu sắc, trang phục và phong cách minh họa của hình ảnh gốc. Người mẹ nhẹ nhàng dùng lược chải tóc cho bé gái, chuyển động tay chậm và tự nhiên. Bé gái ngồi yên, có những cử động rất nhẹ của đầu và cơ thể, thể hiện sự thoải mái. Mái tóc chuyển động nhẹ theo thao tác chải. Những người và đồ vật ở phía sau giữ nguyên hình dạng và vị trí, chỉ có chuyển động rất nhẹ nếu cần. Giữ nguyên gương, kệ hàng và các sản phẩm trong cửa hàng. Không thêm nhân vật mới, không thêm đồ vật mới, không thay đổi khuôn mặt hoặc trang phục của nhân vật. Không làm biến dạng bàn tay, khuôn mặt, mái tóc hoặc cơ thể. Camera ổn định, góc nhìn giống hình ảnh gốc, không xoay, không rung, không zoom mạnh. Chuyển động mềm mại, chậm, tự nhiên, giống như bức tranh trong sách giáo khoa đang chuyển động.”

Thầy cô có thể sao chép câu lệnh này để thử nghiệm.

Sau đó, nếu kết quả chưa đạt, chỉ cần chỉnh phần chuyển động.

Bước 3: Đưa hình ảnh và câu lệnh vào Gemini

Sau khi đã chuẩn bị xong hình ảnh và câu lệnh, giáo viên mở Gemini.

Tiếp theo:

1. Tải hình ảnh đã xử lý lên Gemini.

2. Dán câu lệnh tạo video.

3. Kiểm tra lại yêu cầu.

4. Gửi yêu cầu tạo video.

5. Chờ Gemini xử lý.

6. Xem lại video.

Nếu video đẹp và không có lỗi đáng kể, giáo viên có thể sử dụng.

Nếu có lỗi, hãy chỉnh câu lệnh và tạo lại.

Những lỗi thường gặp khi tạo video AI

Khi mới bắt đầu, giáo viên có thể gặp một số lỗi khá phổ biến.

Không cần quá lo lắng vì hầu hết đều có thể xử lý bằng cách thay đổi câu lệnh.

Lỗi 1: Bàn tay người mẹ bị biến dạng

Đây là lỗi khá thường gặp khi AI tạo chuyển động cho tay.

Nếu xảy ra, hãy giảm mức độ chuyển động.

Có thể thêm:

“Chuyển động tay rất chậm, đơn giản, chỉ thực hiện thao tác chải tóc. Giữ nguyên hình dạng bàn tay và chiếc lược.”

Lỗi 2: Khuôn mặt nhân vật thay đổi

Hãy thêm:

“Giữ nguyên khuôn mặt, đặc điểm khuôn mặt và kiểu tóc của nhân vật như hình ảnh gốc. Không thay đổi khuôn mặt trong quá trình chuyển động.”

Lỗi 3: Bé gái chuyển động quá nhiều

Không nên để nhân vật thay đổi tư thế.

Có thể yêu cầu:

“Bé gái giữ nguyên tư thế ngồi, chỉ có cử động rất nhẹ của đầu và cơ thể.”

Lỗi 4: Các đồ vật trong cửa hàng bị biến dạng

Hãy yêu cầu:

“Các kệ hàng, gương, sản phẩm và đồ vật phía sau phải giữ nguyên hình dạng và vị trí, không biến đổi.”

Lỗi 5: Camera di chuyển quá mạnh

Bổ sung:

“Camera cố định, không xoay, không di chuyển ngang, không thay đổi góc nhìn, chỉ có thể zoom rất nhẹ nếu cần.”

Vì sao nên tạo chuyển động nhẹ?

Đối với học sinh lớp 1, video không cần quá nhiều hiệu ứng.

Một chuyển động nhỏ của chiếc lược, một cử động nhẹ của người mẹ và một chút chuyển động của mái tóc đã đủ tạo ra sự khác biệt.

Nếu tất cả các nhân vật và đồ vật cùng chuyển động, video có thể trở nên rối.

Học sinh cũng có thể không biết mình cần quan sát điều gì.

Vì vậy, hãy xác định một hoặc hai chuyển động chính.

Trong bài M m, N n, chuyển động chính nên là:

Người mẹ chải tóc cho bé gái.

Những yếu tố còn lại chỉ đóng vai trò nền.

Gợi ý sử dụng video trong tiết dạy M m, N n

Sau khi tạo được video, giáo viên có thể sử dụng ở phần khởi động hoặc giới thiệu bài.

Trước khi chiếu, giáo viên có thể giao nhiệm vụ:

“Các em hãy quan sát thật kỹ video và xem người mẹ đang làm gì nhé!”

Sau khi xem xong, giáo viên đặt câu hỏi.

Câu hỏi quan sát

“Các em nhìn thấy những ai?”

“Người mẹ đang làm gì?”

“Bạn nhỏ đang làm gì?”

“Bạn nhỏ đang ngồi ở đâu?”

Câu hỏi mở rộng

“Ở phía sau có những gì?”

“Em đã bao giờ được mẹ chải tóc chưa?”

“Em cảm thấy thế nào khi được mẹ chăm sóc?”

Những câu hỏi này giúp học sinh kết nối nội dung trong tranh với trải nghiệm của bản thân.

Sau đó, giáo viên có thể chuyển sang khai thác từ ngữ và âm, chữ theo mục tiêu của bài M m, N n.

Từ một hoạt động quen thuộc đến kiến thức mới

Điểm hay của hình ảnh bài M m, N n là tình huống rất gần gũi với trẻ.

Chăm sóc tóc là một hoạt động đời thường.

Học sinh có thể từng được mẹ, bố hoặc người thân chải tóc.

Khi nhìn thấy một tình huống quen thuộc trên màn hình, các em dễ dàng nói ra suy nghĩ của mình.

Giáo viên có thể tận dụng những câu trả lời đó để tạo cầu nối đến bài học.

Ví dụ, từ hoạt động “mẹ chải tóc cho bé”, giáo viên có thể khai thác các từ ngữ phù hợp với mục tiêu của bài.

Như vậy, quá trình học không bắt đầu từ chữ cái một cách khô cứng mà bắt đầu từ một tình huống có ý nghĩa với học sinh.

Một số nguyên tắc để video AI phục vụ tốt cho bài dạy

1. Luôn bắt đầu từ mục tiêu bài học

Trước khi tạo video, hãy xác định:

Video dùng để làm gì?

Học sinh cần quan sát gì?

Sau khi xem video, giáo viên sẽ hỏi gì?

Video có giúp dẫn vào bài mới không?

Nếu trả lời được những câu hỏi này, việc tạo video sẽ có định hướng rõ ràng.

2. Không tạo video quá dài

Video giới thiệu bài chỉ nên vừa đủ để tạo sự chú ý.

Không nên biến phần khởi động thành một bộ phim dài.

3. Hạn chế chuyển động phức tạp

Chuyển động càng phức tạp thì khả năng AI làm biến dạng hình ảnh càng cao.

Đặc biệt cần hạn chế chuyển động mạnh ở bàn tay, khuôn mặt và cơ thể nhân vật.

4. Luôn giữ phong cách hình ảnh gốc

Nếu tranh ban đầu là tranh minh họa, hãy giữ phong cách minh họa.

Không nên biến nó thành phim người thật hoặc một phong cách hoàn toàn khác.

5. Kiểm tra video trước khi đưa vào lớp

Đây là bước không nên bỏ qua.

Hãy xem video ít nhất một lần trước khi trình chiếu.

Nếu phát hiện lỗi, hãy chỉnh lại.

Giáo viên hoàn toàn có thể tự xây dựng thư viện video AI

Một lợi ích rất lớn của cách làm này là giáo viên không chỉ tạo được một video.

Sau khi quen với quy trình, thầy cô có thể áp dụng cho hàng chục bài học.

Mỗi khi gặp một bức tranh phù hợp, chỉ cần:

Chụp hình.

Đưa vào ChatGPT.

Làm rõ hình ảnh.

Phân tích chuyển động.

Tạo câu lệnh.

Đưa vào Gemini.

Kiểm tra video.

Quy trình dần trở thành một kỹ năng.

Và khi đã quen, thời gian thực hiện sẽ giảm đi rất nhiều.

Không phải tranh nào cũng cần biến thành video

Đây cũng là một lưu ý quan trọng.

Không phải cứ có AI là giáo viên phải sử dụng AI.

Nếu một bức tranh tĩnh đã đủ để học sinh thực hiện nhiệm vụ thì chúng ta có thể giữ nguyên.

Chỉ nên tạo video khi chuyển động thực sự mang lại giá trị.

Ví dụ:

• Giúp học sinh tập trung.

• Tạo tình huống mở đầu.

• Làm rõ một hoạt động.

• Kích thích quan sát.

• Tạo câu hỏi khám phá.

• Giúp học sinh kết nối với thực tế.

Nếu video không mang lại những giá trị trên, việc tạo video có thể không cần thiết.

AI là trợ lí, giáo viên vẫn là người thiết kế bài học

AI có thể tạo video.

AI có thể làm nét hình ảnh.

AI có thể viết câu lệnh.

Nhưng AI không biết lớp học của thầy cô như chính thầy cô.

AI không biết học sinh nào đang gặp khó khăn.

AI không biết khi nào nên dừng video.

AI không biết câu hỏi nào phù hợp nhất với học sinh trong lớp.

Vì vậy, vai trò của giáo viên vẫn là trung tâm.

Công nghệ chỉ đứng phía sau để hỗ trợ.

Đây cũng là cách sử dụng AI mà mình cho rằng thiết thực nhất trong giáo dục: để AI làm những phần kỹ thuật mất thời gian, còn giáo viên tập trung vào hoạt động chuyên môn và tương tác với học sinh.

Từ bức tranh bài M m, N n đến một tiết học sinh động

Một bức tranh về mẹ và con có thể tạo ra rất nhiều cơ hội.

Từ hình ảnh người mẹ chải tóc cho bé, giáo viên có thể tạo video.

Từ video, giáo viên đặt câu hỏi.

Từ câu hỏi, học sinh quan sát và nói.

Từ những từ học sinh nói ra, giáo viên tiếp tục khai thác âm và chữ.

Từ đó, bài học mới được hình thành.

Chuỗi hoạt động này cho thấy một điều rất rõ: AI không cần phải làm thay toàn bộ tiết học.

Chỉ cần hỗ trợ giáo viên tạo ra một điểm khởi đầu tốt, nó đã có thể mang lại giá trị đáng kể.

Kết luận

Tạo video AI giới thiệu bài M m, N n bằng ChatGPT và Gemini là một cách làm tương đối đơn giản nhưng có tính ứng dụng cao.

Giáo viên chỉ cần thực hiện 3 bước:

Bước 1: Chụp hình tranh minh họa bài học.

Bước 2: Đưa hình ảnh vào ChatGPT để làm rõ, làm nét, phân tích chuyển động và xây dựng câu lệnh.

Bước 3: Đưa hình ảnh cùng câu lệnh vào Gemini để tạo video.

Nếu video chưa đạt, giáo viên không cần làm lại từ đầu. Chỉ cần xác định lỗi, điều chỉnh câu lệnh và tạo lại.

Với hình ảnh bài M m, N n, hoạt động người mẹ chải tóc cho bé gái là một tình huống rất gần gũi với học sinh lớp 1. Khi được chuyển thành video với những chuyển động nhẹ nhàng, bức tranh trở nên sinh động hơn nhưng vẫn giữ được nội dung gốc.

Quan trọng hơn, video có thể trở thành điểm khởi đầu cho một hoạt động học tập: học sinh quan sát, trả lời câu hỏi, liên hệ với cuộc sống và từ đó được giáo viên dẫn dắt vào bài mới.

Đó mới là mục tiêu cuối cùng của việc ứng dụng AI trong dạy học.

Không phải tạo ra video thật cầu kỳ.

Không phải sử dụng càng nhiều hiệu ứng càng tốt.

Mà là sử dụng công nghệ đúng lúc, đúng chỗ và phục vụ đúng mục tiêu giáo dục.

Nếu thầy cô đang bắt đầu tìm hiểu về việc sử dụng ChatGPT và Gemini để tạo học liệu, hãy thử bắt đầu từ chính những bức tranh trong sách giáo khoa. Đây là nguồn học liệu gần gũi, dễ khai thác và đặc biệt phù hợp để thực hành những bước đầu tiên với AI.

Tải miễn phí video AI giới thiệu bài M m, N n

Nếu thầy cô muốn sử dụng ngay video AI giới thiệu bài M m, N n mà không có thời gian tự thực hiện theo hướng dẫn trên, mình đã chuẩn bị sẵn video để chia sẻ miễn phí.

Video được xây dựng từ chính hình ảnh minh họa của bài học và sử dụng AI để tạo chuyển động nhẹ nhàng cho hoạt động người mẹ chải tóc cho bé gái, đồng thời giữ nguyên không gian và phong cách của tranh.

Thầy cô có thể sử dụng video trong phần khởi động, giới thiệu bài hoặc kết hợp với PowerPoint và các học liệu điện tử khác.

Tải video M m, N n miễn phí

👉 Thầy cô nhấn vào nút bên dưới để tải video AI giới thiệu bài M m, N n:

[TẢI MIỄN PHÍ VIDEO AI M m, N n]

Video được chia sẻ miễn phí với mong muốn giúp thầy cô có thêm một học liệu trực quan và tiết kiệm thêm thời gian chuẩn bị bài.

Thầy cô có thể tải video về máy tính, chèn vào bài giảng PowerPoint hoặc sử dụng trực tiếp khi tổ chức hoạt động trên lớp.

Hy vọng học liệu nhỏ này sẽ giúp thầy cô có thêm một ý tưởng mới khi thiết kế phần khởi động và giới thiệu bài Tiếng Việt lớp 1.

Nếu thấy cách làm hữu ích, thầy cô có thể lưu lại bài viết để thuận tiện tham khảo khi cần tạo video AI cho các bài học tiếp theo.

Chúc thầy cô có những tiết học Tiếng Việt lớp 1 thật nhẹ nhàng, sinh động và nhiều niềm vui cùng học sinh!