Sách giáo khoa lớp 1
Danh mục: Tài liệu lớp 1
Loại tài liệu: SGK & SGV lớp 1
Sách giáo khoa lớp 1
Miễn phí
Danh mục: Tài liệu lớp 1
Loại tài liệu: SGK & SGV lớp 1
Sách giáo khoa lớp 1
Miễn phí
Lớp 1 là một dấu mốc đặc biệt trong hành trình học tập của mỗi học sinh. Đây không chỉ là năm học đầu tiên ở cấp tiểu học mà còn là giai đoạn trẻ chuyển từ môi trường học tập chủ yếu thông qua vui chơi, trải nghiệm sang một môi trường có hệ thống hơn, trong đó các em bắt đầu hình thành những nền tảng quan trọng về đọc, viết, tính toán, giao tiếp, tự phục vụ, hợp tác và tổ chức hoạt động học tập. Vì vậy, việc lựa chọn và khai thác sách giáo khoa lớp 1 có ý nghĩa lớn đối với cả giáo viên, học sinh và phụ huynh.
Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, sách giáo khoa không còn được nhìn nhận đơn thuần như một “nguồn kiến thức” để giáo viên truyền đạt và học sinh ghi nhớ. Cách tiếp cận của chương trình mới đặt trọng tâm vào việc phát triển phẩm chất và năng lực người học, đồng thời trao cho giáo viên nhiều hơn sự chủ động trong tổ chức các hoạt động dạy học. Bộ GD&ĐT cũng đã xác định việc thực hiện mô hình “một chương trình, nhiều sách giáo khoa” nhằm tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục phát huy tính chủ động, linh hoạt trong triển khai chương trình.
Từ góc độ đó, việc tìm hiểu sách giáo khoa lớp 1 không nên dừng lại ở câu hỏi “sách gồm những bài nào?” mà quan trọng hơn là giáo viên cần hiểu mỗi cuốn sách đang hỗ trợ quá trình hình thành năng lực của học sinh như thế nào, sách giáo viên có thể giúp ích gì cho việc thiết kế bài dạy và cách khai thác sách điện tử ra sao để tiết kiệm thời gian nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả chuyên môn.
Một trong những thay đổi quan trọng của Chương trình GDPT 2018 là chuyển mạnh từ cách tiếp cận thiên về truyền thụ kiến thức sang phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Điều này có ý nghĩa đặc biệt đối với lớp 1 bởi đây là năm học đặt nền móng cho toàn bộ quá trình học tập ở tiểu học.
Ở lớp 1, học sinh chưa có nhiều kinh nghiệm với hoạt động học tập có tổ chức. Các em cần được hướng dẫn cách ngồi học, cách sử dụng sách vở, cách lắng nghe, cách trình bày, cách thực hiện nhiệm vụ, cách giao tiếp với giáo viên và bạn bè. Do đó, một cuốn sách giáo khoa tốt không chỉ cung cấp nội dung mà còn phải tạo ra môi trường để học sinh quan sát, suy nghĩ, thực hành, giao tiếp và từng bước hình thành thói quen học tập.
Đây cũng là lý do giáo viên không nên xem sách giáo khoa như một “kịch bản bắt buộc” phải thực hiện nguyên xi. Sách là một học liệu quan trọng để giáo viên căn cứ vào đó thiết kế hoạt động dạy học phù hợp với đối tượng học sinh, điều kiện lớp học và mục tiêu cần đạt.
Thực tế triển khai Chương trình GDPT 2018 cho thấy sự thay đổi này đã được thể hiện rõ trong tổ chức dạy học. Bộ GD&ĐT đánh giá việc thực hiện chương trình đã góp phần thúc đẩy sự chuyển đổi từ dạy học truyền thụ kiến thức sang dạy học phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.
Vì vậy, khi tải và sử dụng sách giáo khoa lớp 1, giáo viên nên đọc sách với một câu hỏi rộng hơn: “Học sinh sẽ được làm gì với nội dung này?” thay vì chỉ hỏi “Học sinh cần nhớ điều gì?”.
Trong hệ thống sách giáo khoa lớp 1, Tiếng Việt có vị trí đặc biệt bởi năng lực đọc, viết, nói và nghe ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp nhận các môn học khác.
Thư viện điện tử của NXBGD Việt Nam hiện cung cấp Tiếng Việt 1 gồm tập một và tập hai. Đây là hai tài liệu quan trọng đối với giáo viên khi tổ chức dạy học môn Tiếng Việt ở lớp đầu cấp.
Điểm cần lưu ý là dạy Tiếng Việt lớp 1 không nên được hiểu đơn giản là dạy học sinh thuộc mặt chữ. Quá trình này bao gồm nhiều thành tố liên kết với nhau: nhận diện âm và chữ, hình thành kỹ năng đọc, viết, phát triển vốn từ, khả năng nói và nghe, bước đầu hiểu nội dung văn bản cũng như sử dụng tiếng Việt trong những tình huống giao tiếp gần gũi.
Đối với giáo viên, sách giáo khoa Tiếng Việt vì thế nên được khai thác như một hệ thống hoạt động. Giáo viên cần quan sát xem mỗi nhiệm vụ học tập đang hướng tới kỹ năng nào, học sinh có thể gặp khó khăn ở đâu và cần hỗ trợ như thế nào.
Đặc biệt, ở lớp 1, sự chênh lệch giữa các học sinh có thể khá rõ. Có em đã được làm quen với chữ cái trước khi vào lớp 1, trong khi có em gần như bắt đầu từ đầu. Vì vậy, việc tổ chức dạy học cần linh hoạt, tránh tạo áp lực không cần thiết đối với những học sinh chưa có nền tảng tốt.
Sách giáo viên trong trường hợp này có giá trị lớn bởi giáo viên có thêm cơ sở để hiểu ý đồ tổ chức nội dung và tham khảo cách triển khai các hoạt động. Tuy nhiên, SGV nên được sử dụng như tài liệu hỗ trợ chuyên môn chứ không phải một “kịch bản cứng”.
Nếu Tiếng Việt đặt nền tảng cho năng lực ngôn ngữ thì Toán 1 góp phần hình thành những nền tảng đầu tiên của tư duy toán học.
NXBGDVN hiện cung cấp Toán 1 gồm tập một và tập hai trong thư viện sách điện tử.
Ở giai đoạn này, học sinh cần từng bước làm quen với số, phép tính, hình học và các tình huống toán học phù hợp với lứa tuổi. Nhưng điều quan trọng hơn cả là giúp trẻ hiểu rằng toán học không phải một hệ thống ký hiệu xa lạ mà xuất hiện ngay trong những hoạt động quen thuộc của cuộc sống.
Chẳng hạn, việc đếm đồ vật, so sánh số lượng, nhận biết vị trí, xác định độ dài hoặc giải quyết một tình huống đơn giản đều có thể trở thành cơ hội phát triển tư duy toán học.
Giáo viên vì vậy không nên quá chú trọng vào việc yêu cầu học sinh thực hiện thật nhiều bài tập giống nhau. Hiệu quả hơn là tạo điều kiện để các em được quan sát, thao tác, nói ra cách suy nghĩ và giải thích kết quả theo khả năng của mình.
Đây cũng là điểm mà sách giáo viên có thể hỗ trợ đáng kể. Giáo viên có thể dựa vào tài liệu hướng dẫn để xác định mục tiêu, lựa chọn phương pháp và tổ chức hoạt động phù hợp, sau đó điều chỉnh theo thực tế lớp học.
Đạo đức 1 có một vai trò rất khác so với các môn học thiên về kiến thức. Nội dung môn học gắn trực tiếp với những tình huống mà học sinh có thể gặp trong đời sống hàng ngày.
Ở lớp 1, những khái niệm như trách nhiệm, tôn trọng, yêu thương hay tự giác cần được cụ thể hóa thành những hành vi mà trẻ có thể nhận biết và thực hiện. Một bài học về giữ gìn đồ dùng, lễ phép với người lớn, quan tâm bạn bè hay thực hiện quy định lớp học sẽ có ý nghĩa hơn khi học sinh được đặt vào tình huống thực tế.
Giáo viên nên tránh biến giờ Đạo đức thành giờ “giảng đạo”. Với học sinh lớp 1, tranh ảnh, câu chuyện, tình huống, trò chơi đóng vai và trao đổi ngắn thường có khả năng tạo ra sự tham gia tích cực hơn việc yêu cầu trẻ ghi nhớ những câu kết luận có sẵn.
Sách giáo khoa vì vậy nên được khai thác như điểm khởi đầu cho hoạt động giáo dục hành vi. Còn việc học sinh có thực sự hình thành hành vi hay không lại phụ thuộc rất lớn vào môi trường lớp học và cách giáo viên tổ chức trải nghiệm.
Tự nhiên và Xã hội là một trong những môn học có nhiều cơ hội để giáo viên tổ chức hoạt động quan sát và trải nghiệm.
Trong danh mục sách điện tử lớp 1 của NXBGDVN hiện có Tự nhiên và Xã hội 1, đồng thời trang tập huấn của nhà xuất bản cũng cung cấp cả SGK, SGV, tài liệu giới thiệu sách và tài liệu tập huấn giáo viên cho môn học này.
Điều này cho thấy giáo viên có thể tiếp cận tài liệu theo một hệ thống tương đối đầy đủ thay vì chỉ sử dụng riêng cuốn SGK.
Với học sinh lớp 1, thế giới tự nhiên và xã hội xung quanh chính là nguồn học liệu vô cùng phong phú. Cây cối trong sân trường, cơ thể của chính các em, gia đình, lớp học, con vật, thời tiết và những hoạt động quen thuộc đều có thể trở thành đối tượng quan sát.
Nếu giáo viên biết khai thác, tiết học sẽ không chỉ dừng lại ở việc “xem tranh và trả lời câu hỏi” mà có thể chuyển thành quá trình quan sát, dự đoán, trao đổi, mô tả và rút ra nhận xét.
Hoạt động trải nghiệm có vị trí đáng chú ý trong Chương trình GDPT 2018 vì đây là môi trường để học sinh vận dụng những điều đã học vào hoạt động thực tế.
Với lớp 1, ý nghĩa của hoạt động trải nghiệm càng rõ bởi trẻ đang hình thành các kỹ năng tự phục vụ, giao tiếp, hợp tác và thích nghi với môi trường trường học.
NXBGDVN hiện liệt kê Hoạt động trải nghiệm 1 trong hệ thống tài liệu lớp 1.
Giáo viên có thể khai thác tài liệu này theo hướng tạo ra những nhiệm vụ vừa sức, gần gũi và có sản phẩm hoặc kết quả cụ thể. Một hoạt động sắp xếp góc học tập, giới thiệu bản thân, tham gia trò chơi tập thể, giữ gìn môi trường lớp học hay thực hiện một nhiệm vụ nhỏ tại gia đình đều có thể góp phần hình thành năng lực cho học sinh.
Điều quan trọng là không biến Hoạt động trải nghiệm thành một tiết học lý thuyết khác. Bản chất của hoạt động nằm ở việc học sinh được tham gia và làm thật.
Âm nhạc và Mĩ thuật đóng góp một phương diện rất quan trọng vào sự phát triển toàn diện của học sinh lớp 1.
Trong danh mục chính thức của NXBGDVN, cả Âm nhạc 1 và Mĩ thuật 1 đều được cung cấp dưới dạng sách điện tử.
Đối với Âm nhạc, giáo viên có thể tạo cơ hội cho học sinh nghe, hát, vận động và cảm nhận âm thanh. Đối với Mĩ thuật, học sinh được quan sát, lựa chọn màu sắc, hình dạng, đường nét và thể hiện ý tưởng bằng sản phẩm tạo hình.
Điều đáng lưu ý là mục tiêu của các môn học này không nên bị thu hẹp thành việc “làm ra một sản phẩm đẹp”. Với học sinh lớp 1, quá trình thể hiện ý tưởng, mạnh dạn lựa chọn, chia sẻ sản phẩm và cảm nhận cái đẹp cũng quan trọng không kém kết quả cuối cùng.
Giáo viên càng tạo được không khí cởi mở thì học sinh càng có cơ hội phát triển khả năng biểu đạt cá nhân.
Giáo dục thể chất không chỉ hướng tới việc giúp học sinh thực hiện đúng một số động tác. Ở lớp 1, môn học còn góp phần hình thành thói quen vận động, ý thức giữ gìn sức khỏe và khả năng phối hợp vận động.
Giáo dục thể chất 1 hiện cũng nằm trong danh mục SGK lớp 1 của NXBGDVN.
Với học sinh nhỏ tuổi, giáo viên cần đặc biệt chú ý đến sự an toàn, khả năng vận động khác nhau của từng em và điều kiện cơ sở vật chất thực tế. Không phải mọi học sinh đều có cùng thể lực, khả năng phối hợp hay mức độ tự tin khi vận động.
Do đó, SGK và SGV nên được xem là cơ sở để giáo viên tổ chức hoạt động, sau đó điều chỉnh cường độ, cách chia nhóm và yêu cầu thực hiện cho phù hợp.
Tiếng Anh 1 cũng xuất hiện trong danh mục tài liệu lớp 1 của NXBGDVN, với tên Tiếng Anh 1 – Global Success trên hệ thống tập huấn của nhà xuất bản.
Với học sinh lớp 1, việc tiếp cận tiếng Anh cần đặc biệt chú ý đến tâm lý lứa tuổi. Trẻ nhỏ thường tiếp thu ngôn ngữ tốt hơn thông qua nghe, hình ảnh, âm thanh, vận động, trò chơi và những tình huống giao tiếp đơn giản thay vì những hoạt động nặng về ghi nhớ ngữ pháp.
Vì vậy, giáo viên có thể khai thác SGK như một nguồn tổ chức hoạt động giao tiếp phù hợp với trình độ. Mục tiêu quan trọng ở giai đoạn này là giúp học sinh hình thành sự hứng thú và tâm thế tích cực với ngoại ngữ.
Một điểm rất đáng chú ý khi tìm kiếm tài liệu lớp 1 là giáo viên không nên chỉ quan tâm đến SGK.
SGV có thể cung cấp những định hướng quan trọng về mục tiêu bài học, cách tiếp cận nội dung, gợi ý tổ chức hoạt động và phương án hỗ trợ học sinh. Trong hệ thống tập huấn của NXBGDVN, nhiều trang giới thiệu sách còn đặt SGK, SGV và tài liệu tập huấn giáo viên trong cùng một hệ thống. Chẳng hạn, trang Tự nhiên và Xã hội 1 hiện hiển thị riêng phiên bản SGK, SGV, tài liệu giới thiệu sách và tài liệu bồi dưỡng giáo viên.
Tuy nhiên, giáo viên không nên phụ thuộc hoàn toàn vào SGV. Một giáo viên có kinh nghiệm sẽ sử dụng SGV để hiểu ý đồ chuyên môn, sau đó thiết kế lại hoạt động cho phù hợp với học sinh cụ thể của mình.
Đây chính là tinh thần của việc trao quyền chủ động cho cơ sở giáo dục và giáo viên trong triển khai Chương trình GDPT 2018.
Một cách tiếp cận hiệu quả là đọc đồng thời ba lớp thông tin: yêu cầu cần đạt của chương trình, nội dung trong SGK và khả năng thực tế của học sinh.
Trước khi chuẩn bị bài, giáo viên có thể xác định học sinh cần đạt điều gì sau tiết học. Tiếp đó, xem SGK cung cấp những nhiệm vụ nào để hướng tới mục tiêu đó. Cuối cùng, giáo viên quyết định hoạt động nào cần giữ nguyên, hoạt động nào cần điều chỉnh và cần bổ sung học liệu nào.
Cách làm này giúp SGK trở thành một công cụ phục vụ dạy học thay vì trở thành khuôn mẫu giới hạn sự sáng tạo của giáo viên.
Đặc biệt với lớp 1, giáo viên nên tăng cường sử dụng đồ dùng trực quan, hoạt động thao tác, trò chơi học tập, câu hỏi ngắn, nhiệm vụ vừa sức và sự lặp lại có chủ đích. Những điều này phù hợp hơn với đặc điểm nhận thức của học sinh đầu cấp so với việc yêu cầu các em ngồi nghe và ghi nhớ trong thời gian dài.
Đối với giáo viên đang tìm phiên bản điện tử để phục vụ công việc, nguồn nên được ưu tiên là các nền tảng chính thức của nhà xuất bản.
Thư viện số của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam hiện có mục lựa chọn lớp, môn học và loại sách; riêng lớp 1 đang hiển thị các tài liệu gồm Toán, Tiếng Việt, Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội, Âm nhạc, Mĩ thuật, Hoạt động trải nghiệm, Giáo dục thể chất và Tiếng Anh.
Thư viện sách điện tử NXBGD Việt Nam
Bên cạnh đó, cổng tập huấn của NXBGDVN cũng có danh mục riêng cho lớp 1, trong đó giáo viên có thể tìm sách và các tài liệu giới thiệu, tập huấn liên quan.
Cổng tập huấn NXBGD Việt Nam – Lớp 1
Đây là hướng tiếp cận đáng ưu tiên vì giáo viên có thể kiểm tra được nguồn gốc tài liệu và hạn chế rủi ro sử dụng những file được chia sẻ lại không rõ xuất xứ.
Cụm từ “tải sách giáo khoa lớp 1 miễn phí” được rất nhiều giáo viên tìm kiếm, nhưng khi xây dựng một nguồn tài liệu phục vụ giáo viên, điều quan trọng không chỉ là cung cấp một tệp PDF.
Giá trị của một bài viết tốt nằm ở chỗ giúp người đọc xác định đúng tài liệu, biết tài liệu đó phục vụ mục đích gì và tiếp cận nó từ nguồn đáng tin cậy.
Đối với các tài liệu điện tử do nhà xuất bản công bố, giáo viên nên ưu tiên sử dụng phiên bản được cung cấp trên hệ thống chính thức. Không nên tự ý tải lên website rồi phát hành lại những file mà mình không xác định rõ quyền chia sẻ.
Cách làm này vừa thể hiện sự tôn trọng bản quyền, vừa giúp website xây dựng được uy tín lâu dài. Đối với một website chuyên phục vụ giáo viên, uy tín nguồn tài liệu đôi khi còn quan trọng hơn việc có thật nhiều file tải xuống.
Nếu khai thác đúng cách, hệ thống SGK, SGV và tài liệu tập huấn có thể trở thành một kho học liệu quan trọng cho giáo viên.
SGK giúp giáo viên nắm được mạch nội dung và các nhiệm vụ học tập. SGV hỗ trợ giáo viên hiểu sâu hơn về định hướng tổ chức bài dạy. Tài liệu giới thiệu sách giúp giáo viên có cái nhìn tổng thể về cấu trúc và quan điểm biên soạn. Tài liệu tập huấn lại cung cấp thêm những hướng dẫn liên quan đến phương pháp và cách sử dụng sách.
Đặc biệt trong bối cảnh giáo viên ngày càng phải chủ động thiết kế kế hoạch bài dạy, việc biết cách khai thác nhiều nguồn tài liệu khác nhau sẽ giúp giảm đáng kể thời gian chuẩn bị.
Tuy nhiên, giáo viên vẫn cần giữ vai trò chủ thể chuyên môn. Không nên lấy một tài liệu có sẵn rồi sử dụng nguyên xi cho mọi lớp học. Cùng một bài học nhưng học sinh ở hai lớp khác nhau có thể có mức độ nhận thức, vốn từ, kỹ năng và nhu cầu hỗ trợ hoàn toàn khác nhau.
Nhìn rộng hơn, giá trị của hệ thống sách giáo khoa lớp 1 nằm ở khả năng tạo ra một hành trình học tập đầu tiên có hệ thống cho trẻ.
Tiếng Việt giúp trẻ bước vào thế giới đọc và viết. Toán hình thành những nền tảng đầu tiên của tư duy logic và định lượng. Đạo đức góp phần hình thành hành vi và cách ứng xử. Tự nhiên và Xã hội mở rộng hiểu biết về bản thân và môi trường xung quanh. Hoạt động trải nghiệm tạo cơ hội cho trẻ làm và tương tác. Âm nhạc, Mĩ thuật nuôi dưỡng khả năng cảm nhận và biểu đạt. Giáo dục thể chất hình thành thói quen vận động. Tiếng Anh mở ra bước tiếp cận ban đầu với một ngôn ngữ khác.
Nếu nhìn từng môn một cách riêng lẻ, chúng ta dễ thấy đây là những cuốn sách khác nhau. Nhưng nếu đặt chúng trong tổng thể Chương trình GDPT 2018, có thể thấy chúng cùng hướng tới một mục tiêu lớn hơn: tạo nền tảng để học sinh phát triển phẩm chất, năng lực và hình thành cách học tập phù hợp ngay từ những năm đầu tiên ở tiểu học.
Đó cũng là lý do giáo viên nên đọc sách giáo khoa lớp 1 với một tư duy tổng thể. Không chỉ hỏi “bài này dạy kiến thức gì?”, mà cần đặt thêm những câu hỏi như “học sinh đang được hình thành năng lực nào?”, “hoạt động này có phù hợp với đặc điểm lứa tuổi không?”, “có thể kết nối nội dung với trải nghiệm thực tế nào?” và “làm thế nào để học sinh thực sự tham gia vào quá trình học?”.
Khi trả lời được những câu hỏi đó, SGK không còn đơn thuần là một cuốn sách để hoàn thành nội dung chương trình. Nó trở thành một công cụ giúp giáo viên thiết kế những trải nghiệm học tập có ý nghĩa cho học sinh.
Với giáo viên đang tìm kiếm tài liệu phục vụ dạy học lớp 1, việc tiếp cận SGK và SGV điện tử từ các nguồn chính thống là một lựa chọn thiết thực. Hệ thống của NXBGDVN hiện đã cung cấp danh mục lớp 1 khá đầy đủ, đồng thời kết hợp sách điện tử với tài liệu giới thiệu và tập huấn giáo viên.
Thầy cô có thể lựa chọn đúng tài liệu mình đang cần sử dụng. Hãy bấm vào tên sách bên dưới để tải hoặc truy cập tài liệu miễn phí.
SÁCH GIÁO KHOA MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 1 – TẬP 1
SÁCH GIÁO KHOA MÔN TIẾNG VIỆT LỚP 1 – TẬP 2
SÁCH GIÁO KHOA MÔN TOÁN LỚP 1 – TẬP 1
SÁCH GIÁO KHOA MÔN TOÁN LỚP 1 – TẬP 2
SÁCH GIÁO KHOA MÔN ĐẠO ĐỨC LỚP 1
SÁCH GIÁO KHOA MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI LỚP 1
SÁCH GIÁO KHOA MÔN ÂM NHẠC LỚP 1
SÁCH GIÁO KHOA MÔN MĨ THUẬT LỚP 1
SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 1
SÁCH GIÁO KHOA MÔN HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM LỚP 1
SÁCH GIÁO KHOA MÔN TIẾNG ANH LỚP 1
Thầy cô lưu ý lựa chọn đúng môn học và tập sách trước khi tải để thuận tiện cho việc sử dụng trong quá trình giảng dạy.
Về mặt chuyên môn, điều quan trọng nhất vẫn không phải là có thật nhiều tài liệu, mà là biết lựa chọn đúng tài liệu và khai thác chúng một cách chủ động. Với lớp 1, điều này càng cần thiết bởi mỗi hoạt động giáo viên tổ chức hôm nay đều có thể góp phần hình thành những thói quen học tập đầu tiên của một học sinh tiểu học.
Kế hoạch giáo dục Khung AI khối 1 theo Quyết định 2422 của Bộ Giáo dục
Kế hoạch giáo dục Khung AI khối 1 theo Quyết định 2422 của Bộ Giáo dục
Miễn phí
Kế hoạch giáo dục tích hợp Năng lực số, AI khối 1
Kế hoạch giáo dục tích hợp Năng lực số, AI khối 1
Miễn phí
Những giải pháp cơ bản nhằm hình thành và phát triển chất nhân ái cho...
Những giải pháp cơ bản nhằm hình thành và phát triển chất nhân ái cho học sinh...
Miễn phí
Kế hoạch bài dạy Mĩ thuật lớp 1 - Tích hợp NLS, AI
Kế hoạch bài dạy Mĩ thuật lớp 1 - Tích hợp NLS, AI
Miễn phí